26. janúar 2012 - Hagfræðideild

Mikill áhugi á auknum fjárfestingum í ferðaþjónustu

Mikill áhugi er á auknum fjárfestingum í ferðaþjónustu hér á landi. Þetta kom fram á fjölsóttu málþingi sem Landsbankinn og Íslandsstofa stóðu fyrir um fjárfestingar í ferðaþjónustu. Einnig kom fram að það þarf á aukinni innlendri og erlendri fjárfestingu að halda til að auka arðsemi greinarinnar til frambúðar. Ennfremur að það væri þörf fyrir uppbyggingu á fleiri markaðssvæðum í þágu fjölbreyttari afþreyingar og upplifana.

Um 300 manns sóttu málþingið sem haldið var á Hilton Reykjavík Nordica 25. janúar síðastliðinn. Þar fjölluðu innlendir og erlendir sérfræðingar og fulltrúar ferðaþjónustufyrirtækja um fjárfestingar í greininni frá ýmsum hliðum. Kynntar voru niðurstöður nýrrar könnunar sem Capacent vann fyrir Landsbankann og Íslandsstofu um viðhorf fulltrúa ferðaþjónustufyrirtækja til fjárfestinga. Í tilefni af málþinginu vann Hagfræðideild Landsbankans greiningu á stöðu ferðaþjónustunnar og kynnti helstu niðurstöður hennar á málþinginu. Jón Ásbergsson, framkvæmdastjóri Íslandsstofu opnaði málþingið og fundarstjóri var Erna Hauksdóttir framkvæmdastjóri SAF. Gerður var góður rómur af erindum framsögumanna.

Satu Luiro frá þróunarstofu sveitarfélaga í Lapplandi rakti hvernig markviss stefnumótun um uppbyggingu innviða og eflingu fjárfestinga í aðstöðu fyrir ferðamenn hefur skapað net fjölsóttra ferðamannastaða í Norður-Finnlandi. Þar er áherslan lögð á upplifun ferðmanna á mismunandi árstíðum til að skapa stöðugleika í greininni.

Erindi Luiro

Jöfnun árstíðarsveiflunnar í aðsókn ferðamanna er einmitt forgangsatriði hér á landi að mati forsvarsmanna fyrirtækja í íslenskri ferðaþjónustu eins og fram kom í erindi Árna Gunnarssonar, formanns SAF og forstjóra Flugfélags Íslands í erindi hans um stefnumótun ferðaþjónustunnar.

Erindi Árna

Hægt er að laða að fjölbreytta fjárfestingu einkaaðila á móti opinberri fjárfestingu á grundvelli sjálfbærrar ferðaþjónustu og líffræðilegs fjölbreytileika svæða eins og fram kom í erindi Ignace Schops frá Belgíu. Hann stýrir samtökum sem hafa haft forgöngu um uppbyggingu vistvænnar ferðaþjónustu í kringum verðlaunaþjóðgarðinn Hoge Kempen í Belgíu og atvinnusögu bæjanna íumhverfis garðinn.

Erindi Schops

Bala Kamallakharan frá Auro Investment Partners lagði ríka áherslu á að íslensk ferðaþjónusta ætti ekki að byggja sig upp til að keppa á grundvelli verðlags heldur gæða og upplifunar. Sækjum á toppinn en ekki leita að botninum voru skilaboð Bala. Hann talaði jafnframt um að sýnileiki á leitarvélum væri lykilatriði til ná til árangri í sölu og markaðssetningu.Fyrirtæki hans á og rekur fjölda hótela í hæsta gæðaflokka víða um heim og hyggur nú á uppbyggingu á Skálafelli við Þingfelli.

Erindi Kamallakharan

Þórður H. Hilmarsson forstöðumaður Fjárfestingarsviðs Íslandsstofu benti á kosti þess að fá beina erlenda fjárfestingu inn í íslenska ferðaþjónustu. Slíkri fjárfestingu fylgir gjarnan mikil þekking á áhættumati vegna stærri verkefna og tengsl við markaði. Erlend fjárfesting er líklegust í stórverkefnum og góður undirbúningur er lykilatriði fyrir þá sem vilja leita erlendrar fjárfestingar.

Erindi Þórðar

Forsvarsmenn fyrirtækja í ferðaþjónustu eru afar jákvæðir gagnvart erlendri fjárfestingu samkvæmt niðurstöðum könnunar Capacent sem Gísli Steinar Ingólfsson kynnti á málþinginu. Átta af hverjum tíu fyrirtækjum þurfa aukið fjármagn á næstu árum og tæpur þriðjungur er líklegur til að leita eftir aðkomu fjárfesta í því skyni. Nærri 40% fyrirtækjanna þarf innan við 10 milljónir króna, fjórðungur þarf á bilinu 10 til 50 milljónir en aðrir meira. Meirihluti forsvarsmanna taldi aðgengi að lánsfé til fjárfestinga í greininni ekki nógu gott. Ferðaþjónustan er hins vegar nokkuð bjartsýn á framtíðarhorfurnar.

Könnun Capacent

Gústaf Steingrímsson, hagfræðingur, kynnti nýja skýrslu Hagfræðideildar Landbankans um þróun fjárfestingar og rekstrarafkomu í ferðaþjónustu. Þar kemur fram að staða greinarinnar hefur farið batnandi undanfarin ár en fjárfesting hefur verið takmörkuð frá 2008. Sé litið til þróunar skatttekna innan ferðaþjónustunnar hefur vöxturinn verið mestur í afþreyingu og tómstundastarfsemi eða fimmföldun milli áranna 2000 og 2008. Greiðslugeta greinarinnar af skuldum hennar hefur batnað verulega frá 2008 og skuldir hafa dregist saman um 21% milli áranna 2008-2010. Meginniðurstöður greiningarinnar eru jákvæðar og er útlit fyrir áframhaldandi fjölgun ferðamanna á þessu ári.

Erindi Gústafs

Skýr viðskiptaáætlun með trúverðugum forsendum er lykillinn að því að tryggja sér fjármögnun að mati Davíðs Björnssonar, hjá Fyrirtækjabanka Landsbanks. Hann fór yfir þau atriði sem fyrirtæki í ferðaþjónustu þurfa að hafa í huga þegar þau nálgast fjárfesta. Í erindi hans kom fram að uppbygging í ferðaþjónustu kallar á auknar fjárfestingar og að það væri hagur Landsbankans að fjármagna arðbær verkefni í ferðaþjónustu.

Erindi Davíðs

Helga Valfells framkvæmdastjóri Nýsköpunarsjóðs atvinnulífsins (NSA) sagði sjóðinn tilbúinn að taka áhættu með nýsköpunarfyrirtækjum. NSA hefur hins vegar takmarkaða reynslu af fjárfestingum í ferðaþjónustu og lýsti Helga yfir áhuga á að vinna meira með greininni í framtíðinni enda ferðaþjónustan í örum vexti.

Erindi Helgu

Að lokum fræddu þeir Þorsteinn Jóhannesson rekstrarstjóri hjá Norðursiglingu og Róbert Guðfinnsson eigandi Rauðku gesti um uppbyggingu fyrirtækja sinna og fjármögnun þeirra. Þorsteinn lagði áherslu á að fyrirtæki í ferðaþjónustu gerðu ríka kröfu til ávöxtunar á eigin fé þegar verið er að bera saman fjármögnunarleiðir. Hann sagði það sína skoðun að aðilar ættu ekki að óttast að fá fjárfesta með inn í sín fyrirtæki enda alltaf hægt að ganga þannig frá málum að hluthafar hafi útgönguleið.

Erindi Þorsteins

Erindi Róberts